Wśród 2109 gmin wiejskich i obszarów wiejskich uwzględnionych w zestawieniu szczególnie dobrze wypadły miejscowości położone wokół Warszawy. W pierwszej trzydziestce znalazło się kilka samorządów z Mazowsza, w tym trzy z powiatów grodziskiego i pruszkowskiego.

Żabia Wola na czwartym miejscu w Polsce. Napływ mieszkańców przyspiesza

Najwyżej spośród gmin powiatu grodziskiego uplasowała się Żabia Wola, która zajęła czwarte miejsce w ogólnopolskim rankingu. Wyprzedziły ją jedynie tereny wiejskie gminy Wasilków w województwie podlaskim, Czernica na Dolnym Śląsku oraz mazowiecka Lesznowola.

Co istotne, w przypadku Żabiej Woli nie chodzi wyłącznie o wysoki wynik osiągnięty w jednym roku. Dane pokazują, że zainteresowanie osiedlaniem się na terenie gminy systematycznie rośnie. W 2021 roku saldo migracji wynosiło tam 286 osób, natomiast w 2025 roku wzrosło do 425. Oznacza to, że w ostatnim analizowanym roku liczba osób meldujących się na pobyt stały była o 425 większa od liczby wymeldowanych.

W przeliczeniu na tysiąc mieszkańców wskaźnik zwiększył się z 27,6 w 2021 roku do 36,4 w 2025 roku. To wyraźny wzrost, szczególnie że wraz z napływem nowych mieszkańców powiększa się również populacja gminy.

Do wyników odniósł się także samorząd Żabiej Woli, wskazując, że rosnące zainteresowanie zamieszkaniem na jej terenie jest korzystnym zjawiskiem, ale jednocześnie stawia przed gminą nowe wyzwania. Większa liczba mieszkańców wiąże się bowiem z koniecznością rozwoju infrastruktury drogowej, edukacyjnej i komunalnej.

Nadarzyn w pierwszej dziesiątce

Wysoką pozycję w rankingu zajęła również gmina Nadarzyn w powiecie pruszkowskim. Uplasowała się na dziesiątym miejscu w Polsce, wyprzedzając między innymi Wieliszew, wiejską część Grodziska Mazowieckiego oraz Serock.

Nadarzyn od lat należy do podwarszawskich gmin, w których rozwija się zabudowa mieszkaniowa. Bliskość stolicy oraz połączenia drogowe sprzyjają osiedlaniu się osób, które chcą mieszkać poza Warszawą, a jednocześnie zachować możliwość dojazdu do pracy czy korzystania z usług dostępnych w aglomeracji. Warto jednak podkreślić, że ranking nie ocenia jakości życia ani poziomu infrastruktury w poszczególnych gminach. Pokazuje przede wszystkim, gdzie w ostatnich pięciu latach napływ ludności był największy w stosunku do liczby mieszkańców.

Grodzisk Mazowiecki również wysoko

W zestawieniu znalazła się także gmina Grodzisk Mazowiecki, której obszary wiejskie zajęły dwunaste miejsce w Polsce.

W tym przypadku istotne jest rozróżnienie między samym miastem a otaczającymi je miejscowościami. Ranking Business Insider Polska obejmuje wyłącznie wiejską część gminy miejsko-wiejskiej, dlatego wynik nie dotyczy mieszkańców miasta Grodzisk Mazowiecki. Wysoka pozycja pokazuje, że miejscowości położone wokół Grodziska przyciągają nowych mieszkańców w skali wyróżniającej je na tle innych obszarów wiejskich w Polsce.

Podobną tendencję widać w innych częściach aglomeracji warszawskiej. W pierwszej trzydziestce znalazły się również Lesznowola na trzecim miejscu, Wieliszew na jedenastym, wiejskie obszary Serocka na trzynastym, Łomianek na dwudziestym pierwszym oraz Klembów na dwudziestym siódmym.

Tak duża reprezentacja gmin z okolic Warszawy wskazuje, że przeprowadzki poza granice stolicy pozostają istotnym zjawiskiem demograficznym.

Czytaj też:
 

Za realizację odpowiada duet Muraliny, który tworzą Karolina Kieś i Karolina Tamara Radoch. Jak poinformowały artystki, malunek powstał z inicjatywy Młodzieżowej Rady Gminy Żabia Wola. Inspiracją były żurawie znane z dzieł Chełmońskiego, a całość nawiązuje do lokalnego krajobrazu.

– Jedna z dziewczynek patrząca na malunek powiedziała, że niebo wygląda tak jak te w Żabiej Woli – relacjonują Muraliny.

Artystki podziękowały gminie za serdeczne przyjęcie, zaufanie i pomoc przy realizacji projektu.

Przystanki jako galerie pod gołym niebem

Muraliny, czyli Karolina Kieś i Karolina Tamara Radoch, zamieniają zwykłe przystanki autobusowe w niewielkie galerie pod gołym niebem. Ich prace można zobaczyć w gminie Prażmów, gdzie namalowały m.in. motywy pola kwiatów, starego młyna i nocnego nieba. Artystki działały również w gminie Góra Kalwaria, gdzie na dwóch przystankach pojawiły się elementy nawiązujące do firmy Hortex.

Nowa realizacja w Józefinie to kolejny przykład wykorzystania przestrzeni publicznej do promowania sztuki i lokalnych inspiracji.

Czytaj także:

Autobusy będą skomunikowane w Ojrzanowie

Jak poinformowały Grodziskie Przewozy Autobusowe, zmiana została wprowadzona na wniosek mieszkańców. Nowy rozkład ma zapewnić skomunikowanie autobusów linii 32 i 33 na przystanku Ojrzanów Szkoła. Dzięki temu pasażerowie będą mogli łatwiej podróżować na trasie łączącej Żabią Wolę, Kaleń, Ojrzanów i Tarczyn.

Połączenia przez cały tydzień

Skomunikowania obu linii mają być zapewnione codziennie, od poniedziałku do niedzieli. Szczegóły dotyczące kursów umożliwiających przesiadki można sprawdzić w nowym rozkładzie jazdy linii 32, obowiązującym od 1 listopada.

Czytaj także:

Nowa nawierzchnia na 510-metrowym odcinku

Jak poinformowała gmina Żabia Wola, w ramach inwestycji zniszczoną drogę gruntową zastąpiła nawierzchnia wykonana metodą powierzchniowego utrwalenia emulsją asfaltową. Przebudowany odcinek ma 510 metrów długości i 4,5 metra szerokości, co daje łącznie około 2360 mkw. powierzchni.

Wykonano również obustronne pobocza z kruszywa łamanego i uporządkowano przyległe tereny zielone.

150 tys. zł dofinansowania z Mazowsza

– Ul. Bażanta to kluczowa droga dojazdowa do lokalnych gruntów rolnych. Nowa konstrukcja ułatwi transport ciężkich maszyn rolniczych i – co najważniejsze – raz na zawsze rozwiąże problem zniszczonej, grząskiej drogi w okresach wiosennych i jesiennych roztopów. To inwestycja na długie lata, która usprawni komunikację i poprawi bezpieczeństwo nas wszystkich! – przekazał urząd.

Łączna wartość inwestycji wyniosła blisko 400 tys. zł. Gmina otrzymała na ten cel 150 tys. zł ze środków Samorządu Województwa Mazowieckiego.

Czytaj także:

W pomieszczeniach powstanie przestrzeń terapeutyczno-edukacyjna, określana jako sala doświadczania świata. Specjalistyczne wyposażenie ma umożliwić dzieciom poznawanie otoczenia i rozwijanie zmysłów poprzez bezpieczną zabawę.

Zgodnie z zapowiedzią gminy wyposażenie będzie obejmować m.in. elementy świetlne i dźwiękowe, materiały o różnych fakturach oraz bezpieczne przyrządy do ćwiczeń ruchowych. Mają one wspierać rozwój wzroku, słuchu i dotyku, a także równowagi i koordynacji ruchowej. Nowa przestrzeń ma również sprzyjać wyciszeniu i rozwijaniu spostrzegawczości.

Ponad 88 tys. zł na realizację projektu

Całkowita wartość zadania wynosi 88 608,97 zł. Dofinansowanie to 79 748,07 zł, czyli 100 proc. wnioskowanej kwoty. Pozostałe 8 860,90 zł stanowi wkład własny gminy Żabia Wola.

Czytaj także:

Jak poinformowała wójt Maria Kłosiewicz, podczas konferencji odebrała statuetkę dla Gminy Żabia Wola w kategorii „Gmina przyjazna inwestycjom telekomunikacyjnym”. Wraz z wójt statuetkę odebrała Agnieszka Karkulak, kierownik Referatu Inwestycji. Podczas wydarzenia wręczono również dyplomy dla pracowniczek urzędu Ewy Koźlik i Eweliny Stabrowskiej.

Jak przekazała wójt, wyróżnienia przyznano za „wybitny wkład i zaangażowanie w rozwój nowoczesnej infrastruktury szerokopasmowej i budowanie cyfrowej przyszłości regionu” oraz za „wzorową współpracę z sektorem telekomunikacyjnym na terenie Gminy Żabia Wola”.

Wyróżnienie dla zespołu urzędu

Wójt podkreśliła, że nagrody trafiły nie tylko do niej, ale również do osób odpowiedzialnych za kwestie związane z inwestycjami telekomunikacyjnymi w gminie. W swoim wpisie podziękowała całemu zespołowi za zaangażowanie i współpracę przy rozwoju infrastruktury szerokopasmowej.

Czytaj także:

Mieszkańcy gmin Grodzisk Mazowiecki i Żabia Wola zyskają nowe bezpośrednie połączenie z Tarczynem. Od poniedziałku, 19 października 2026 roku, będą tam dojeżdżały autobusy linii 33.

Wydłużenie trasy jest możliwe dzięki uzyskaniu przez przewoźnika wymaganych zezwoleń. Dla pasażerów z obu gmin oznacza to możliwość podróży do Tarczyna bez konieczności przesiadania się do innego autobusu.

Ile będzie kosztował przejazd?

Przed podróżą warto zwrócić uwagę na taryfę. Na odcinku Ojrzanów Przyleśna–Tarczyn będzie obowiązywała strefa GPA PLUS. Bilet jednorazowy na przejazd do Tarczyna lub z tego miasta kosztuje 4 zł.

Na wydłużonej trasie będą również honorowane miesięczne bilety międzygminne GPA, ważne na wszystkie linie. Pasażerowie posiadający taki bilet będą więc mogli korzystać także z nowego połączenia do Tarczyna.

Czytaj też:

Podobne działania zapowiedziano w gminie Raszyn. Z informacji opublikowanej przez samorząd wynika, że na teren placówek oświatowych mają być wpuszczane wyłącznie dzieci i nauczyciele. Przy szkołach mają pojawić się również patrole policji. Gmina apeluje do rodziców o korzystanie ze sprawdzonych źródeł informacji i nieprzekazywanie dalej niepotwierdzonych doniesień.

Piastów i Podkowa Leśna apelują o rozwagę

Miasto Piastów poinformowało, że w szkołach podstawowych oraz liceum ogólnokształcącym zwiększono środki bezpieczeństwa. Urząd pozostaje w stałym kontakcie z dyrektorami placówek i komisariatem policji, a rekomendacje dotyczące bezpieczeństwa przekazano dyrektorom. Władze miasta podkreślają, że niepokojące informacje budzą obawy, ale jednocześnie przestrzegają przed powielaniem nieprawdziwych wiadomości krążących w mediach społecznościowych.

Komunikat wydała również Podkowa Leśna. Urząd przekazał, że pozostaje w kontakcie z dyrektorami placówek oświatowych i policją, a sytuacja jest na bieżąco monitorowana. Według informacji miasta na moment publikacji komunikatu nie było informacji o występowaniu jakiegokolwiek zagrożenia. Jednocześnie podejmowane są działania prewencyjne mające na celu bezpieczeństwo uczniów i pracowników szkół.

Dodatkowe środki ostrożności także w Żabiej Woli

Na sytuację zareagowała również Gmina Żabia Wola. Jak poinformowała wójt Maria Kłosiewicz, władze samorządowe wspólnie z dyrektorami placówek oświatowych wprowadzają dodatkowe środki ostrożności. Obejmują one wzmożoną obserwację wejść, ograniczenie dostępu do budynków i zakaz wstępu dla osób postronnych. Zwiększono także dyżury na korytarzach.

Jak przekazali dyrektorzy placówek oświatowych, dyrektor Centrum Usług Wspólnych oraz wójt, samorząd pozostaje w kontakcie z Komendą Powiatową Policji w Grodzisku Mazowieckim i Posterunkiem Policji w Żabiej Woli. W piątek 9 października umundurowani policjanci mają pojawić się na terenie wszystkich szkół i przedszkoli w gminie.

Władze gminy zwróciły się również do rodziców z prośbą o rozmowy z dziećmi na temat bezpieczeństwa, sprawdzanie zawartości plecaków przed wyjściem do szkoły oraz korzystanie z kontroli rodzicielskiej na telefonach.

Samorządy proszą o korzystanie ze sprawdzonych informacji

W komunikatach miast powtarza się apel o zachowanie spokoju i rozwagę. Urzędy przypominają, by informacje dotyczące bezpieczeństwa dzieci sprawdzać w oficjalnych komunikatach samorządów, placówek oświatowych i służb, zamiast przekazywać dalej niesprawdzone wiadomości.

Rodzice uczniów powinni śledzić komunikaty swoich szkół i informacje przekazywane przez dzienniki elektroniczne. Władze Podkowy Leśnej zapowiedziały, że w razie pojawienia się istotnych informacji będą je przekazywać za pośrednictwem oficjalnego profilu miasta i Librusa.

Czytaj także:

Radna zwróciła uwagę, że przy ostatniej zmianie WPF zmniejszono łączne nakłady finansowe oraz limit zobowiązań o 853 470 zł, a przedsięwzięcie ograniczono do etapu projektowego. W dokumentach nie wskazano jednocześnie realizacji robót budowlanych w 2027 roku.

Gmina: inwestycja będzie w WPF i budżecie

W odpowiedzi gmina potwierdziła, że realizacja i finansowanie zadania zostaną zaplanowane w projekcie WPF na 2027 rok i lata następne. Inwestycja ma zostać również ujęta w projekcie uchwały budżetowej na 2027 rok.

Urząd wyjaśnił, że przetarg na roboty budowlane będzie można rozpocząć po skompletowaniu dokumentacji projektowej, uzyskaniu wymaganych decyzji administracyjnych, w tym prawomocnej decyzji ZRID, oraz przygotowaniu kosztorysów inwestorskich. Cały proces związany z przetargiem i wykonaniem robót ma być ujęty w planie na 2027 rok.

Na obecnym etapie gmina nie podaje jednak konkretnych dat. Według przedstawionego harmonogramu dokumentacja projektowa ma zostać zakończona w 2026 roku, podobnie jak zabezpieczenie środków w WPF i budżecie. Przygotowanie i ogłoszenie przetargu, wybór wykonawcy oraz rozpoczęcie robót zaplanowano na 2027 rok.

Urząd zaznacza, że szczegółowy harmonogram będzie zależał m.in. od uzyskania decyzji ZRID. Konkretne terminy mają być możliwe do przedstawienia po przeprowadzeniu postępowania i wyborze wykonawcy.

Nie ma jeszcze kwoty na budowę

Nie wiadomo jeszcze, ile dokładnie będzie kosztowała sama budowa. Jak podaje urząd, kwota przeznaczona na roboty będzie wynikała z kosztorysu inwestorskiego przygotowywanego w ramach dokumentacji projektowej.

Czytaj także:

Autokar zderzył się z samochodem ciężarowym, który przewoził koparkę na naczepie niskopodwoziowej. Pojazdem podróżowało łącznie 37 osób – 32 dzieci w wieku 10–11 lat, cztery opiekunki oraz kierowca.

Jak poinformowała wójt gminy Żabia Wola Maria Kłosiewicz, jedenaścioro dzieci z lekkimi otarciami zostało zaopatrzonych przez zespoły ratownictwa medycznego. Żadne z dzieci nie wymagało przewiezienia do szpitala. Hospitalizacji wymagała natomiast jedna z opiekunek.

Najpoważniej poszkodowany został kierowca autokaru. Mężczyzna po zderzeniu był zakleszczony w pojeździe. Strażacy musieli użyć narzędzi hydraulicznych, aby go uwolnić. Następnie został przekazany ratownikom i przewieziony do szpitala. Do szpitala trafiła również opiekunka.

Dzieci jechały na szkolną wycieczkę

Autokar nie należał do żadnej ze szkół z terenu gminy Żabia Wola. Jak przekazała wójt Maria Kłosiewicz, zdarzenie dotyczy uczniów szkoły podstawowej w Adamowiźnie w gminie Grodzisk Mazowiecki. Dzieci jechały na szkolną wycieczkę.

– Wszystkie dzieci wraz z opiekunkami są bezpieczne i zaopiekowane – poinformowała Maria Kłosiewicz.

Władze Żabiej Woli pozostają w kontakcie z Komendą Powiatową Państwowej Straży Pożarnej w Grodzisku Mazowieckim oraz Wojewódzkim Centrum Zarządzania Kryzysowego. Przedstawiciele gminy pojawili się również na miejscu wypadku i zadeklarowali pomoc. Według informacji przekazanych przez wójt na razie nie było potrzeby jej uruchamiania.

O zdarzeniu został także powiadomiony burmistrz Grodziska Mazowieckiego Tomasz Krupski.

Droga została zablokowana

Na czas działań służb ul. Mazowiecka na wysokości skrzyżowania z ul. Dębową została całkowicie zablokowana.

Na razie nie wiadomo, co doprowadziło do zderzenia autokaru z ciężarówką. Okoliczności wypadku ustalają służby. Władze gminy apelują do kierowców o ostrożność i nieutrudnianie pracy ratownikom.

Czytaj także:

Zobacz galerię zdjęć:

Lokalne smaki i muzyka

Część artystyczną otworzyli wykonawcy związani z powiatem grodziskim i jego okolicami. Przed publicznością zaprezentował się Biały Chór z Grodziska Mazowieckiego, a po nim Młodzieżowa Orkiestra Dęta OSP Kaski. W dalszej części programu zagrały Kapela Batareja i Warszawskie Combo Taneczne.

Od godz. 15 działał jarmark rękodzieła. Swoje stoiska przygotowały między innymi koła gospodyń wiejskich, które częstowały gości lokalnymi potrawami. Można było obejrzeć wyroby wykonane przez miejscowych twórców oraz porozmawiać z wystawcami. Dzieci korzystały w tym czasie z przygotowanych zajęć i zabaw.

Miłosne deklaracje pod sceną

O godz. 19 wystąpili Sławomir i Kajra. Artyści szybko porwali licznie zgromadzoną publiczność, która śpiewała i bawiła się przed sceną. Sławomir wykonał między innymi utwory „Ty mała znów zarosłaś”, „Bartek” i „Megiera”.

Pomiędzy piosenkami wykonawcy rozmawiali z publicznością i zachęcali ją do wspólnej zabawy. Z tłumu wielokrotnie padały głośne deklaracje miłości – raz kierowane do Kajry, innym razem do Sławomira.

Czytaj też:

Szczepionka będzie wykładana ręcznie oraz zrzucana z samolotów na tereny, na których mogą przebywać lisy. Zrzutami nie są obejmowane m.in. akweny wodne, drogi i obszary zabudowane. Termin akcji może się nieznacznie zmienić w przypadku niekorzystnych warunków atmosferycznych lub innych niezależnych przyczyn.

Nie dotykać znalezionych przynęt

Mazowiecki Wojewódzki Lekarz Weterynarii apeluje, aby nie podnosić ani nie przesuwać znalezionych szczepionek.

Preparat umieszczony jest wewnątrz przynęty w kształcie krążka lub kwadratu. Ma ona brunatno-zielony kolor i charakterystyczny rybny zapach. Wewnątrz znajduje się blister zawierający płynną szczepionkę przeciwko wściekliźnie.

Przynęt nie należy dotykać także dlatego, że lisy mogą nie podjąć szczepionki, która miała kontakt z człowiekiem.

Jeśli dojdzie do kontaktu skóry z przynętą, miejsce należy dokładnie umyć wodą z mydłem. Każdy kontakt człowieka z płynną zawartością szczepionki znajdującą się wewnątrz kapsuły należy zgłosić lekarzowi.

Psy na smyczy, koty w zamknięciu

Podczas akcji szczególną ostrożność powinni zachować właściciele zwierząt domowych.

Przez 14 dni od wyłożenia szczepionek psy powinny być wyprowadzane na smyczy, a koty trzymane w zamkniętych pomieszczeniach. W tym czasie zalecane jest również ograniczenie polowań zbiorowych.

Jeżeli pies lub kot będzie miał kontakt ze szczepionką, należy poinformować o tym lekarza weterynarii.

Akcja szczepienia lisów przeciwko wściekliźnie na Mazowszu potrwa do 16 września. Służby przypominają jednak, że zalecenia dotyczące zwierząt domowych obowiązują jeszcze przez 14 dni od momentu wyłożenia preparatu.

Czytaj także:

W obu przypadkach, jak podkreśla wójt gminy Maria Kłosiewicz, szczególny nacisk ma zostać położony na rozwiązania dotyczące chodników.

Projekt infrastruktury drogowej w Żabiej Woli

Osobna umowa dotyczy wykonania koncepcji oraz dokumentacji projektowej rozwiązania komunikacyjnego w ramach zadania „Projekt infrastruktury drogowej w Żabiej Woli”. Przy projektowaniu mają zostać uwzględnione plany budowy ronda w centrum Żabiej Woli. Zadanie będzie realizowane we współpracy ze Starostwem Powiatu Grodziskiego.

Ponad 275 tys. zł na dokumentację

Wartość pierwszej umowy wynosi 145 140 zł brutto, natomiast drugiej – 130 380 zł brutto. Łącznie gmina przeznaczy na oba zadania 275 520 zł brutto. Dokumentacje mają zostać przygotowane do końca 2026 roku. Środki na realizację umów pochodzą z budżetu Gminy Żabia Wola.

Czytaj także:

Trzecim wskazanym odcinkiem jest ul. Makowa w Kaleni. Prace zostaną przeprowadzone na długości 380 metrów, od wcześniej wyremontowanego fragmentu ulicy do granicy miejscowości.

Nawierzchnia i pobocza do poprawy

Zakres zadania obejmuje wyrównanie, uzupełnienie oraz stabilizację obecnej nawierzchni. Następnie ma zostać wykonana warstwa bitumiczna z mieszanki mineralno-asfaltowej, przy wykorzystaniu recyklingowanego destruktu.

Przewidziano również uzupełnienie i odpowiednie wyprofilowanie poboczy z kruszywa łamanego. Roboty mają uwzględniać dostosowanie połączeń drogi ze zjazdami bramowymi oraz wjazdami na prywatne posesje.

W pasie prowadzonych prac zabezpieczone zostaną urządzenia infrastruktury technicznej. Jeśli okaże się to konieczne, będą one także regulowane. Zgodnie z informacją gminy realizacja inwestycji ma poprawić stan nawierzchni na wskazanych drogach oraz ujednolicić ich standard użytkowy.

Czytaj też:

Wieńce mogą przygotować sołectwa, koła gospodyń wiejskich, stowarzyszenia oraz mieszkańcy. Organizatorzy zachęcają do zaprezentowania kreatywności, kunsztu i staranności przy tworzeniu tradycyjnych koron dożynkowych.

Jak się zgłosić?

Zgłoszenia do konkursu przyjmowane są do 4 września 2026 roku. Należy je przesłać na adres: domkultury@dkzabiawola.pl. Szczegółowy regulamin oraz dokumenty potrzebne do zgłoszenia dostępne są na stronie Domu Kultury w Żabiej Woli. Rozstrzygnięcie konkursu odbędzie się 13 września podczas Powiatowo-Gminnych Dożynek w Sielskiej Osadzie Firleje w Musułach przy ul. Wrzosowej 3.

Wieniec dożynkowy od pokoleń jest symbolem urodzaju, wdzięczności za zebrane plony oraz wspólnoty. Konkurs będzie więc okazją nie tylko do rywalizacji, ale również do podtrzymywania tradycji i prezentowania lokalnego dorobku mieszkańców.

Czytaj także:

Przebudują około 510 metrów drogi

Pierwszy etap inwestycji obejmie odcinek o długości około 510 metrów. W ramach prac wykonawca przygotuje podbudowę z gruntu stabilizowanego cementem, a następnie ułoży warstwy kruszywa łamanego.

Nawierzchnia zostanie powierzchniowo utrwalona. Zaplanowano również utwardzenie poboczy, co ma zwiększyć bezpieczeństwo wszystkich użytkowników drogi.

Łatwiejszy dojazd do pól

Przebudowa ma umożliwić rolnikom sprawniejszy dojazd do gospodarstw i pól niezależnie od warunków atmosferycznych. Nowa nawierzchnia ograniczy również powstawanie błota i kurzu, które obecnie mogą być przenoszone przez pojazdy na drogi publiczne wyższej kategorii.

Przewidywana wartość inwestycji wynosi 609 tys. zł. Gmina Żabia Wola otrzymała na jej realizację 150 tys. zł ze środków Samorządu Województwa Mazowieckiego.

Czytaj też:

Umowę dotyczącą przyznania środków podpisano w poniedziałek, 3 sierpnia w Centrum Sportu i Rekreacji w Błoniu. Dofinansowanie pochodzi z budżetu Samorządu Województwa Mazowieckiego i zostało przyznane w ramach programu „Mazowieckie Strażnice OSP – 2026”.

Co zostanie wykonane?

Zakres zaplanowanych prac obejmuje wymianę instalacji elektrycznej oraz drzwi. Wykonawca skuje również dotychczasową podłogę i przygotuje podłoże pod ułożenie nowych płytek.

Płytki mają zostać ułożone na podłodze, a część prac obejmie także ściany. Zaplanowano ponadto wykończenie ścian i sufitów gładzią gipsową.

Remont ma stworzyć odpowiednie warunki do przechowywania wyposażenia wykorzystywanego podczas akcji ratowniczych. 

– Przeprowadzony remont pomieszczeń technicznych podniesie gotowość bojową jednostki poprzez stworzenie odpowiednich warunków do przechowywania niezbędnego wyposażenia podkreśla urząd.

W imieniu Gminy Żabia Wola umowę podpisały zastępca wójta Elżbieta Jankowska oraz skarbnik gminy Elwira Młoźniak.

Czytaj też:

Na czas prowadzenia robót wyznaczony został objazd przez Żabią Wolę i Kaleń. Kierowcy będą poruszać się drogą powiatową nr 1521W na trasie Żabia Wola–Piotrkowice, czyli ulicami Główną, Kaleńską i Mszczonowską.

Samorząd apeluje do kierowców o zwracanie uwagi na nowe oznakowanie, stosowanie się do czasowej organizacji ruchu i zachowanie szczególnej ostrożności w rejonie prowadzonych prac.

Zakaz wjazdu nie będzie obejmował mieszkańców dojeżdżających do swoich posesji oraz pojazdów obsługujących budowę. Dojazd do nieruchomości będzie jednak odbywał się z utrudnieniami i może zmieniać się wraz z postępem robót.

Inwestycję realizuje Starostwo Powiatu Grodziskiego za pośrednictwem Powiatowego Zarządu Dróg w Grodzisku Mazowieckim.

Mieszkańcy walczyli o zachowanie drzew

Rozpoczęcie robót poprzedziła dyskusja dotycząca planowanej wycinki drzew rosnących wzdłuż ul. Skulskiej. Mieszkańcy zgłaszali obawy, że przebudowa drogi doprowadzi do usunięcia znacznej części przydrożnej zieleni.

Po spotkaniach z mieszkańcami wójt gminy Żabia Wola Maria Kłosiewicz poinformowała o ponownej analizie dokumentacji. Powiatowy Zarząd Dróg wspólnie z wykonawcą ma sprawdzić, czy możliwe jest zachowanie części drzew poprzez wprowadzenie tak zwanych zmian nieistotnych w projekcie.

Jeżeli jednak ograniczenie wycinki wymagałoby zmiany pozwolenia na budowę lub ponownego przeprowadzenia procedur administracyjnych, inwestycja ma być realizowana zgodnie z pierwotną dokumentacją.

Inwestycja otrzymała ponad 16 mln zł dofinansowania

Przedstawiciele samorządu podkreślają, że przedsięwzięcie znajduje się już na zaawansowanym etapie przygotowań. Dla inwestycji wydano decyzję ZRID, wypłacono odszkodowania właścicielom przejętych nieruchomości, uzyskano wymagane zgody oraz wybrano wykonawcę.

Powiat Grodziski otrzymał na realizację zadania ponad 16 mln zł z Rządowego Funduszu Rozwoju Dróg. W finansowaniu inwestycji ma uczestniczyć również Gmina Żabia Wola, która planuje przekazać dotację w przyszłym roku.

Roboty mają być prowadzone w latach 2026–2027. Prace rozpoczną się od strony trasy S8 i będą kontynuowane w kierunku Skuł.

Przebudowa obejmuje drogę prowadzącą od Skuł przez Grzmiącą i Rumiankę do Nowej Bukówki. W ramach zadania ma powstać również ciąg pieszo-rowerowy. Zdaniem władz gminy modernizacja poprawi bezpieczeństwo oraz usprawni codzienny dojazd mieszkańców do trasy S8, pracy, szkół i sąsiednich miejscowości.

Czytaj też:

Jednocześnie wójt zaznaczyła, że jeśli okaże się, iż wymagałoby to zmiany pozwolenia na budowę lub ponownego przeprowadzenia procedur administracyjnych, inwestycja będzie realizowana zgodnie z pierwotnym projektem.

Inwestycja jest już na zaawansowanym etapie

Jak podkreśla samorząd, przebudowa ulicy Skulskiej znajduje się na etapie, z którego wycofanie zmian byłoby bardzo trudne. Inwestycja posiada decyzję ZRID, wypłacono odszkodowania właścicielom nieruchomości, uzyskano pozwolenie na budowę, a w przetargu wybrano wykonawcę – firmę STRABAG.

Na realizację przedsięwzięcia Powiat Grodziski pozyskał ponad 16 mln zł z Rządowego Funduszu Rozwoju Dróg. Swój udział finansowy zapowiedziała również Gmina Żabia Wola, która planuje przekazać dotację w przyszłym roku.

Prace mają być prowadzone w latach 2026–2027, a roboty rozpoczną się od strony trasy S8 w kierunku Skuł.

Droga ważna dla mieszkańców

Przebudowa obejmuje drogę powiatową nr 1520W przebiegającą od Skuł przez Grzmiącą i Rumiankę do Nowej Bukówki. W ramach inwestycji ma powstać także ciąg pieszo-rowerowy.

Wójt przypomina, że o modernizację tej drogi samorząd zabiega od ponad 26 lat. Jej zdaniem inwestycja poprawi bezpieczeństwo, usprawni ruch i ułatwi codzienne dojazdy mieszkańców do pracy, szkół i okolicznych miejscowości.

Czytaj także:

Drugi wariant obejmuje odbiór, transport i utylizację wyrobów azbestowych, które zostały już wcześniej zdemontowane przez właścicieli nieruchomości. W tym przypadku przewidziano zagospodarowanie około 56,164 Mg odpadów.

Lista nieruchomości objętych tegorocznym programem została przygotowana na podstawie wniosków złożonych przez mieszkańców. Wykonawca będzie kontaktował się bezpośrednio z właścicielami, aby ustalić terminy realizacji prac. Zgodnie z podpisaną umową wszystkie działania mają zakończyć się do 20 września 2026 roku.

Dlaczego usuwanie azbestu jest tak ważne?

Choć przez wiele lat azbest był powszechnie wykorzystywany w budownictwie, dziś wiadomo, że stanowi poważne zagrożenie dla zdrowia. Największe niebezpieczeństwo pojawia się wtedy, gdy stare płyty dachowe lub inne wyroby ulegają uszkodzeniu i do powietrza uwalniają się mikroskopijne włókna azbestowe. Ich wdychanie może prowadzić do rozwoju groźnych chorób układu oddechowego, w tym pylicy azbestowej, raka płuc oraz międzybłoniaka opłucnej. Z tego powodu usuwanie i utylizacja azbestu muszą być prowadzone przez wyspecjalizowane firmy, z zachowaniem rygorystycznych zasad bezpieczeństwa.

Programy realizowane przez samorządy pozwalają mieszkańcom pozbyć się niebezpiecznych materiałów w sposób zgodny z przepisami i bez ryzyka dla zdrowia oraz środowiska.

Czytaj także:

Miejsce do odpoczynku i spotkań

Jak podkreślają władze gminy, nowe ławki i donice mają służyć uczniom, nauczycielom oraz całej społeczności szkolnej jako miejsce odpoczynku, spotkań i spędzania czasu na świeżym powietrzu.

Samorząd wyraził również nadzieję, że jubileuszowy prezent stanie się trwałą pamiątką obchodów 130-lecia szkoły i będzie służył placówce przez wiele kolejnych lat.

Czytaj także:

Nowy sprzęt ma pomóc w realizacji nowej podstawy programowej oraz rozwijaniu umiejętności związanych z nowoczesnymi technologiami.

Lepsze warunki do nauki stacjonarnej i zdalnej

Szkoła otrzymała także zestawy do prowadzenia zajęć zdalnych i hybrydowych. W ich skład wchodzą m.in. tablety graficzne, kamery HD ze statywami, mikrofony, słuchawki oraz huby USB.

Jak podkreśla placówka, nowe wyposażenie pozwoli wzbogacić proces nauczania i lepiej przygotować uczniów do funkcjonowania w cyfrowym świecie.

Czytaj także:

Samorząd zlecił opracowanie dokumentu pod nazwą „Hydrogeologiczna analiza poboru wód podziemnych z uwzględnieniem perspektywicznego zapotrzebowania na wodę w świetle urbanistycznych uwarunkowań rozwoju Gminy Żabia Wola”. Analiza ma odpowiedzieć na pytanie, czy obecne ujęcia wody będą w stanie zabezpieczyć potrzeby mieszkańców w kolejnych latach oraz gdzie powinny powstać nowe studnie.

Dokument obejmuje ocenę istniejącej infrastruktury, dostępnych zasobów wód podziemnych i prognozowanego rozwoju zabudowy. Eksperci analizowali również możliwość rozbudowy obecnych ujęć i wskazywali potencjalne lokalizacje kolejnych źródeł zaopatrzenia w wodę.

Woda jest dobrej jakości

Z przeprowadzonej analizy wynika, że Gmina Żabia Wola w całości korzysta obecnie z zasobów wód podziemnych. Eksperci dobrze ocenili ich jakość.

W badanej wodzie nie stwierdzono zanieczyszczenia azotanami ani problemów związanych z zasoleniem. Przed dostarczeniem jej mieszkańcom konieczne jest jedynie standardowe uzdatnianie, polegające przede wszystkim na usuwaniu żelaza i manganu.

To istotna informacja w kontekście dalszej rozbudowy systemu. Oznacza bowiem, że lokalne zasoby mogą być nadal wykorzystywane, pod warunkiem odpowiedniego zaplanowania nowych odwiertów i rozwoju infrastruktury.

Oceniono ujęcia w trzech miejscowościach

Specjaliści przyjrzeli się funkcjonującym ujęciom wody w Bartoszówce, Musułach i Żelechowie. Obecnie zapewniają one mieszkańcom dostęp do wody, jednak w przyszłości ich wydajność może okazać się niewystarczająca.

Gmina rozwija się, powstają kolejne budynki mieszkalne, a liczba odbiorców systemu wodociągowego rośnie. Zgodnie z prognozami przyjętymi w analizie w ciągu najbliższych 20–25 lat liczba mieszkańców może zwiększyć się nawet do 25–30 tysięcy osób.

Taki wzrost oznaczałby znacznie większe dobowe zużycie wody, szczególnie w okresach letnich i podczas długotrwałych upałów. W związku z tym już teraz konieczne jest przygotowanie inwestycji, które pozwolą zwiększyć dostępne zasoby.

Potrzebne będą nowe studnie

Eksperci zarekomendowali rozpoczęcie działań prowadzących do budowy nowych studni oraz rozbudowy całego systemu zaopatrzenia w wodę.

W pierwszej kolejności planowane są badania geofizyczne i odwierty rozpoznawcze. Pozwolą one sprawdzić, czy w wytypowanych miejscach znajdują się warstwy wodonośne o odpowiedniej wydajności i jakości.

Pierwsze prace mają zostać przeprowadzone w rejonie Żelechowa i Musuł. Samorząd zapowiada jednocześnie, że dalsze działania będą obejmowały również Bartoszówkę.

Dopiero wyniki badań terenowych pozwolą precyzyjnie określić miejsca, w których możliwe będzie wykonanie nowych studni głębinowych. Każda lokalizacja musi zostać sprawdzona pod względem geologicznym, hydrogeologicznym i środowiskowym.

Budowa ujęcia trwa nawet trzy lata

Przygotowanie nowego ujęcia wody jest procesem wieloetapowym i nie kończy się na wykonaniu samego odwiertu. Konieczne są wcześniejsze badania, opracowanie dokumentacji oraz uzyskanie wymaganych decyzji i pozwoleń.

Od rozpoczęcia prac rozpoznawczych do uruchomienia gotowej studni mijają zazwyczaj od dwóch do trzech lat. W tym czasie trzeba potwierdzić zasobność ujęcia, zbadać jakość wody, przygotować stację uzdatniania oraz połączyć nowe źródło z istniejącą siecią wodociągową. Dlatego samorząd podkreśla, że działania trzeba rozpocząć z odpowiednim wyprzedzeniem. Inwestycje mają zabezpieczyć mieszkańców przed problemami z dostępnością wody w okresie dalszego rozwoju gminy.

Procedury związane z realizacją pierwszych badań już ruszyły. Na podstawie ich wyników będą podejmowane kolejne decyzje dotyczące rozbudowy ujęć i lokalizacji nowych studni.

Czytaj też:

Życzymy zdrowia, pomyślności i kolejnych wspólnych lat.

Czytaj także:

Zdaniem samorządu takie przypadki świadczą o niewłaściwym wykorzystywaniu ulicznych koszy, które są przeznaczone wyłącznie na drobne odpady powstające podczas korzystania z przestrzeni publicznej.

Rosną koszty systemu

Jak podkreśla wójt, problem ma również wymiar finansowy. Z danych gminy wynika, że w ubiegłym roku system gospodarowania odpadami zamknął się deficytem przekraczającym 1,7 mln zł.

Władze zwracają uwagę, że wyrzucanie odpadów, które powinny trafić do odpowiednich pojemników lub zostać zagospodarowane w inny sposób, generuje dodatkowe koszty ponoszone przez wszystkich mieszkańców.

Będą kontrole i windykacja

W związku z narastającym problemem urząd zapowiada rozszerzenie kontroli dotyczących gospodarki odpadami oraz intensyfikację działań windykacyjnych wobec osób zalegających z opłatami.

Samorząd przypomina również, że odpady pochodzenia zwierzęcego, pozostałości po uboju czy większe ilości odpadów nie powinny trafiać do koszy ulicznych. Ich niewłaściwe składowanie może powodować uciążliwości sanitarne, przyciągać dzikie zwierzęta oraz stwarzać zagrożenie dla osób odpowiedzialnych za odbiór odpadów.

Czytaj także:

Kacper znalazł portfel z dokumentami oraz gotówką i zamiast zatrzymać znalezisko, przyniósł je do Urzędu Gminy Żabia Wola. Dzięki jego uczciwości zguba szybko wróciła do właściciela.

Podziękowania od wójt i policji

W uznaniu za godną naśladowania postawę z uczniem spotkała się wójt gminy Żabia Wola Maria Kłosiewicz oraz kierownik Posterunku Policji w Żabiej Woli Rafał Sałbut. Kacper otrzymał podziękowania i gratulacje za odpowiedzialne zachowanie.

Jak podkreślają władze gminy, postawa młodego mieszkańca jest przykładem uczciwości, empatii i odpowiedzialności obywatelskiej, która zasługuje na wyróżnienie.

Wójt pogratulowała również rodzicom Kacpra, podkreślając, że mogą być dumni z postawy swojego syna.

Czytaj także:

Na placu pojawią się m.in. Chatka Jasia, Wesoła Lokomotywa z wagonikami, gry edukacyjno-integracyjne oraz zestawy Mini Wyspy Trio. Zaplanowano również miejsca odpoczynku dla rodziców, opiekunów i dziadków.

Dostępny także po godzinach pracy przedszkola

Nowy plac zabaw będzie bezpłatny i ogólnodostępny. W godzinach funkcjonowania przedszkola, od 7.00 do 18.00, korzystać z niego będą dzieci uczęszczające do placówki. Po godzinie 18.00 teren zostanie udostępniony wszystkim mieszkańcom.

Jak podkreśla samorząd, będzie to pierwsze tego typu miejsce w gminie, zaprojektowane zgodnie z zasadami dostępności.

Czytaj także:

Jak przekazała wójt Żabiej Woli, Maria Kłosiewicz, pozostaje ona w stałym kontakcie z leśniczym odpowiedzialnym za ten obszar. Wójt podkreśliła, że wizja terenu lasu przed rozpoczęciem prac wykazała brak miejsc lęgowych ptaków.

Dlaczego wycina się część drzew?

Tego typu działania są elementem gospodarki leśnej i mają charakter pielęgnacyjny. Polegają przede wszystkim na usuwaniu drzew chorych, uszkodzonych, zamierających lub takich, które utrudniają prawidłowy rozwój pozostałych drzew. Dzięki temu zdrowe okazy mają lepszy dostęp do światła, wody i składników odżywczych, a cały las może rozwijać się w bardziej naturalny sposób.

Bezpieczniejszy i bardziej odporny las

Zabiegi pielęgnacyjne mają również wpływ na bezpieczeństwo osób korzystających z terenów leśnych. Usuwane są drzewa, które mogłyby przewrócić się podczas silnego wiatru lub stanowić zagrożenie dla spacerowiczów.

– W tym przypadku mieszkańcy, w których sąsiedztwie znajduje się ten las, złożyli wniosek o podjęcie przez Nadleśnictwo działań w zakresie zagrożenia bezpieczeństwa ludzi i mieni – przekazała wójt Maria Kłosiewicz.

Leśnicy podkreślają również, że odpowiednio prowadzona gospodarka leśna zwiększa odporność drzewostanu na suszę, choroby i szkodniki, których w ostatnich latach przybywa.

To standardowa praktyka

Prace prowadzone przez Nadleśnictwo Grójec nie są niczym wyjątkowym. Podobne zabiegi wykonywane są regularnie w lasach gospodarczych na terenie całego kraju. Ich celem nie jest zmniejszanie powierzchni lasów, ale utrzymanie ich w dobrej kondycji oraz zapewnienie bezpieczeństwa osobom korzystającym z terenów leśnych.

Czytaj także:

Obywatele żądają zmian! Przepełnione autobusy i niedopasowane rozkłady jazdy pod lupą

Procedura korekty dokumentu transportowego wzbudziła duże zainteresowanie lokalnej społeczności. Mieszkańcy wskazują na szereg problemów technicznych i organizacyjnych w bieżącym funkcjonowaniu linii autobusowych. Wśród głównych postulatów pojawiają się głosy dotyczące niedostatecznej pojemności pojazdów na najbardziej obciążonych trasach oraz braku synchronizacji godzin odjazdów z planami lekcji w lokalnych szkołach.

Mieszkanka: „Od 3 lat zgłaszam problem do GPA – busów jest za mało. Nie wiem, ilu nas obecnie jest w tym mikrobusie – cały pojazd jest utkany ludźmi, kisimy się jak sardynki. Wielokrotnie zgłaszałam sprawę – jest to przede wszystkim niebezpieczne, bo ogranicza widoczność kierowcy, gdy ludzie stoją na przodzie z nosami na szybie. Tymczasem tzw. ekspresy do Grzymka są nowoczesne, duże i już w Józefinie puste. Mieszkańców gminy przybywa, a GPA wydaje się być głuche na nasze prośby”.

Mieszkaniec: „Proponowałbym, by linia 63 we wszystkich wariantach obsługiwała Przeszkodę. Stworzona nowa linia 83, która niby jest ekspresem, nie daje możliwości mieszkańcom Władysławowa, jak i Przeszkody, na korzystanie z tej linii. I fakt, linia 63 jest linią bardzo obleganą, a wsadza się pasażerów do puszek. Dlaczego linia 83 ma dużo większe pojazdy niż 63, jakie jest logiczne wytłumaczenie?”.

Rodzice i uczniowie walczą o lepszy dojazd do szkół

Kluczowym punktem zapalnym w dyskusji okazała się kwestia obsługi miejscowości Kaleń oraz rejonu Ojrzanowa. Wielu komentujących domaga się przywrócenia linii nr 33 na jej dawną trasę. Zwraca się uwagę na fakt, że obecna oferta transportowa utrudnia dzieciom powrót z zajęć lekcyjnych do domów bez konieczności długiego oczekiwania na przystankach.

Mieszkanka: „Czy jest szansa na powrót linii 33 na poprzednią trasę? Teraz dzieci z Kaleni mają tylko jeden kurs 32 na godzinę i nie pokrywa się z planem lekcji”.

Mieszkanka: „Prosimy o zmianę rozkładu 33 Ojrzanów szkoła w stronę ul. Tarczyńskiej. Dzieci nie mają dostosowanych autobusów do dzwonków! Kończą lekcje i muszą czekać 50 min”.

W dyskusję włączyła się także jedna z internautek, wskazując na brak koordynacji na liniach przesiadkowych: „Proszę zwrócić uwagę, aby kierowcy linii przesiadkowych oczekiwali, aż pasażerowie linii 32 wysiedli z busa i zdążyli dojść na przystanku w Żabiej Woli przy Urzędzie do linii 31 czy 63”. Dodała także zapytanie o stan negocjacji w sprawie przedłużenia połączenia do Tarczyna, gdzie leczy się wielu mieszkańców.

Jak i do kiedy można składać oficjalne wnioski?

Władze Gminy Żabia Wola zadeklarowały, że wszystkie opinie przekazane przez mieszkańców zostaną przeanalizowane i uwzględnione w oficjalnym wystąpieniu do Związku Powiatowo-Gminnego GPA. Głosy doradcze zbierane są różnymi kanałami, włączając w to zaangażowanie radnych oraz sołtysów poszczególnych wsi.

Maria Kłosiewicz (Wójt Gminy Żabia Wola): „To jedna z nielicznych okazji do REALNEGO wpłynięcia na przebieg naszych tras komunikacji publicznej w Gminie Żabia Wola. Ze strony Urzędu Gminy Żabia Wola rejestrujemy wszystkie Państwa wnioski w tym zakresie, niemniej poprosiłam Radnych i Sołtysów o wsparcie w tym temacie. (...) Weźmiemy również pod uwagę komentarze pod tym postem źródłowym”.

Odnosząc się do konkretnych pytań o powrót linii 33, wójt wskazała, że komentarz traktuje jako oficjalne zgłoszenie, które będzie postulowane w ramach wniosku. W sprawie przedłużenia linii do Tarczyna poinformowała, że sprawa jest w toku, a na zapytania o zakres zmian potwierdziła: „Zamierzamy zgłosić wszystkie wnioski Mieszkańców”.

Wnioski można składać do piątku, 26 czerwca 2026 roku. Do 30 czerwca 2026 roku Urząd Gminy Żabia Wola podsumuje nadesłane materiały i sporządzi jedno, zbiorcze stanowisko. Dokumenty można kierować do Radnych, Sołtysów bądź wysyłać drogą elektroniczną na adres: urzad@zabiawola.pl.

Czytaj więcej:

Jubileuszowe obchody 130-lecia szkoły w Skułach

Program uroczystości rozpocznie się 14 czerwca 2026 roku o godzinie 14:00 Mszą Świętą w Kościele pw. Św. Apostołów Piotra i Pawła w Skułach. Po nabożeństwie, o godzinie 15:00, na terenie szkoły zaplanowano oficjalne powitanie uczestników jubileuszu oraz wystąpienia zaproszonych gości. Jest to stały punkt programu, mający na celu oficjalne rozpoczęcie części wspólnotowej wydarzenia.

Dalsza część obchodów przeniesie się na grunt artystyczny. O godzinie 15:30 uczniowie szkoły przedstawią przygotowany na tę okazję program artystyczny, prezentujący potencjał twórczy obecnego pokolenia społeczności szkolnej. Następnie, o godzinie 16:00, nastąpi rozstrzygnięcie konkursu plastycznego, który stanowił jeden z elementów przygotowań do jubileuszu.

Atrakcje dla dzieci i rodzin

W godzinach 16:30–18:00 przewidziano szereg aktywności dla dzieci i rodzin, które odbywać się będą zarówno wewnątrz budynku szkoły, jak i na terenie przyległym. Wśród zaplanowanych punktów programu znajdą się: dmuchaniec, kawiarenka Rady Rodziców oraz przejazdy konne z bryczką. Uczestnicy będą mogli również skorzystać z przygotowanych sal tematycznych, w tym salonu gier, manufaktury piękna i sztuki, koła fortuny czy zajęć sportowych. Zainteresowani historią będą mieli okazję wziąć udział w zajęciach zatytułowanych „jak ongiś bywało”.

Organizatorzy przewidzieli możliwość włączenia się w obchody przez osoby chcące zaprezentować własną działalność lub sukcesy związane ze szkołą. Osoby zainteresowane przygotowaniem stoiska promującego lub chętne do podzielenia się wspomnieniami mogą kontaktować się z placówką pod numerem telefonu +48 46 857 98 28 lub adresem mailowym spskuly@zabiawola.pl.

Czytaj więcej: